Dimensions bản miễn phí: tra được gì, tài trợ và sáng chế nằm ở đâu

Bản miễn phí của Dimensions cho tìm công bố khoa học, xem trích dẫn và chỉ số chú ý trực tuyến của từng bài. Dữ liệu tài trợ, sáng chế, thử nghiệm lâm sàng và văn bản chính sách nằm ở gói trả phí mà trường phải mua. Muốn lần nguồn tài trợ miễn phí, cần kết hợp vài nguồn khác.

Dimensions do Digital Science phát triển, nổi bật vì nối nhiều loại dữ liệu: công bố, tài trợ, sáng chế, thử nghiệm lâm sàng, bộ dữ liệu, văn bản chính sách. Nhiều người nghe giới thiệu đầy đủ rồi đăng ký bản miễn phí và không thấy những thứ được kể. Biết bản nào có gì giúp bạn không mất công tìm, và biết khi nào nên đề xuất trường mua.

Bản miễn phí và gói trả phí khác nhau ở đâu?

Theo mô tả của Digital Science và hướng dẫn của nhiều thư viện, phân chia chung như sau; chi tiết có thể thay đổi, nên kiểm trên trang Dimensions khi đăng nhập:

Nói cách khác, tiêu đề “tra tài trợ, sáng chế, văn bản chính sách” chỉ đúng với gói trả phí. Bản miễn phí là công cụ tìm công bố tốt, có giá trị riêng, nhưng không phải cổng vào toàn bộ dữ liệu Dimensions.

Bản miễn phí dùng tốt vào việc gì?

Tìm công bố với bộ lọc gọn

Sau khi đăng ký tài khoản, bạn tìm công bố theo từ khoá, trong toàn văn hoặc trong tiêu đề và tóm tắt, lọc theo năm, loại công bố, lĩnh vực theo hệ phân loại nghiên cứu, trạng thái truy cập mở. Mỗi bản ghi cho số trích dẫn trong dữ liệu Dimensions và liên kết sang bài trích.

Xem chỉ số chú ý trực tuyến

Dimensions thuộc cùng công ty với Altmetric, nên nhiều bản ghi có huy hiệu Altmetric. Bấm vào huy hiệu là sang trang chi tiết Altmetric của bài, nơi có thể thấy bài được nhắc trong tin tức, mạng xã hội và, nếu có, trong văn bản chính sách mà Altmetric theo dõi. Đây là một cách gián tiếp để biết bài có được văn bản chính sách nhắc tới không, dù bản miễn phí không có mục tìm văn bản chính sách.

Lần dấu vết tài trợ qua bài báo

Nhiều bài khai nguồn tài trợ trong lời cảm ơn và siêu dữ liệu. Khi bản ghi công bố hiện thông tin nhà tài trợ, bạn biết được quỹ nào đã tài trợ cho hướng nghiên cứu đó, dù không xem được hồ sơ tài trợ chi tiết.

Tìm nguồn tài trợ của một hướng nghiên cứu mà không cần gói trả phí

Khi bạn muốn biết quỹ nào đang tài trợ cho đề tài giống mình, có thể ghép vài nguồn miễn phí:

1. Tìm các bài gần đây đúng hướng trên Dimensions bản miễn phí hoặc OpenAlex, đọc mục lời cảm ơn và thông tin nhà tài trợ.
2. Lập bảng nhà tài trợ xuất hiện lặp lại, kèm số hiệu đề tài nếu bài ghi.
3. Tra Crossref với bộ lọc nhà tài trợ để thấy thêm bài cùng quỹ, vì nhiều tạp chí gửi thông tin tài trợ cho Crossref.
4. Với quỹ có cơ sở dữ liệu công khai, tra trực tiếp: NIH RePORTER cho Viện Y tế quốc gia Hoa Kỳ, CORDIS cho các dự án Liên minh châu Âu, Gateway to Research cho UKRI của Anh.
5. Với quỹ trong nước, tra danh mục đề tài đã công bố trên trang của chính quỹ.

Kết quả của cách này là một danh sách nhà tài trợ đáng nhắm tới và ví dụ đề tài họ đã chọn. Nó chậm hơn gói trả phí nhưng đủ cho việc chuẩn bị một đề xuất.

Khi nào nên đề xuất trường mua gói trả phí?

Gói trả phí có giá theo quy mô cơ quan, cần thương lượng với nhà cung cấp; không có con số chung nào để so.

Phòng khoa học cần phân tích tài trợ và hợp tác. Khi trường muốn so sánh nguồn tài trợ, đo kết quả đầu ra của đề tài, tìm đối tác theo dòng tiền tài trợ, gói trả phí tiết kiệm nhiều công sức.

Nhóm nghiên cứu ứng dụng cần nối bài với sáng chế. Nếu Lens chưa đủ, gói trả phí cho thấy sáng chế trích công bố của trường trong cùng một nơi.

Đơn vị làm chính sách cần biết nghiên cứu được dùng ở đâu. Dữ liệu văn bản chính sách giúp chứng minh tác động xã hội của nghiên cứu.

Chỉ cần tìm bài báo thì chưa cần. Bản miễn phí cùng OpenAlex, Crossref, Google Scholar đã đủ cho phần lớn nhu cầu tìm công bố của cá nhân.

Đường thay thế miễn phí cho từng loại dữ liệu

Không có một nguồn miễn phí nào gom đủ như Dimensions trả phí, nhưng ghép nhiều nguồn vẫn làm được phần lớn việc:

Tình huống: chuẩn bị đề xuất gửi một quỹ nước ngoài

Một nhóm nghiên cứu về sức khoẻ cộng đồng muốn tìm quỹ quốc tế phù hợp. Với bản miễn phí, nhóm tìm các bài cùng chủ đề có tác giả ở khu vực Đông Nam Á trong vài năm gần đây, lọc truy cập mở để đọc được lời cảm ơn. Từ hơn trăm bài, nhóm lập bảng các quỹ xuất hiện, gồm quỹ chính phủ, quỹ tư nhân và chương trình hợp tác song phương.

Tiếp theo, nhóm tra từng quỹ trên trang của quỹ đó để đọc tiêu chí, hạn nộp, quốc gia được nhận. Quỹ có cơ sở dữ liệu đề tài công khai thì đọc vài đề tài đã được chọn để hiểu mức độ và cách trình bày. Cuối cùng nhóm thu hẹp còn vài quỹ thật sự hợp và lên lịch chuẩn bị.

Toàn bộ việc này không cần gói trả phí. Gói trả phí sẽ rút ngắn bước lập bảng nhà tài trợ, nhưng không thay được bước đọc kỹ tiêu chí của từng quỹ, phần quyết định đề xuất có được xét hay không.

Lưu ý khi dùng số liệu từ Dimensions

Số trích dẫn trên Dimensions khác Scopus, Web of Science và Google Scholar vì tập dữ liệu khác nhau. Khi đưa vào báo cáo, ghi rõ nguồn và ngày tra, và không trộn với số từ nguồn khác trong cùng một bảng. Điều khoản sử dụng bản miễn phí dành cho mục đích cá nhân, phi thương mại; nếu dùng số liệu cho báo cáo chính thức của cơ quan, đọc điều khoản trước.

Với cán bộ quản lý khoa học, một cách làm thực tế là dùng bản miễn phí trong vài tháng để xác định đúng nhu cầu: những câu hỏi nào lặp lại mà bản miễn phí không trả lời được. Danh sách đó là cơ sở tốt nhất để đề xuất mua, và để yêu cầu nhà cung cấp dùng thử trước khi ký.

Câu hỏi thường gặp