Trước khi tìm trên Web of Science, hãy mở phần cài đặt của Core Collection để xem trường bạn được truy cập những chỉ mục con nào và từ năm nào. Hai thông số này quyết định số kết quả, và phải được ghi lại chính xác trong phần phương pháp.
Nhiều người coi “Web of Science” là một cơ sở dữ liệu duy nhất. Thực ra đó là một nền tảng chứa nhiều cơ sở dữ liệu, và riêng Web of Science Core Collection lại gồm nhiều chỉ mục con. Hai nghiên cứu sinh ở hai trường gõ cùng một truy vấn có thể nhận hai con số khác hẳn nhau mà cả hai đều không sai.
Core Collection gồm những chỉ mục con nào?
Theo mô tả của Clarivate, Core Collection gồm các chỉ mục dưới đây. Trường bạn có thể chỉ mua một phần.
| Chỉ mục con | Tên đầy đủ | Phạm vi |
|---|---|---|
| SCIE | Science Citation Index Expanded | Tạp chí khoa học tự nhiên, kỹ thuật, y sinh |
| SSCI | Social Sciences Citation Index | Tạp chí khoa học xã hội |
| AHCI | Arts & Humanities Citation Index | Tạp chí nghệ thuật và nhân văn |
| ESCI | Emerging Sources Citation Index | Tạp chí đạt tiêu chí chất lượng cơ bản, chưa vào ba chỉ mục trên |
| CPCI-S, CPCI-SSH | Conference Proceedings Citation Index | Kỷ yếu hội nghị, chia khoa học và xã hội nhân văn |
| BKCI-S, BKCI-SSH | Book Citation Index | Sách và chương sách học thuật |
| CCR-Expanded, IC | Current Chemical Reactions, Index Chemicus | Phản ứng và hợp chất hoá học |
Ngoài Core Collection, nền tảng còn có thể chứa các cơ sở dữ liệu khác như MEDLINE, Derwent Innovations Index, KCI hay SciELO Citation Index, tuỳ gói của trường. Chọn All Databases là tìm qua tất cả những gì trường mua, và khi đó một số mã trường của Core Collection không còn dùng được.
Làm sao biết trường mình mua gói nào?
Mở danh sách Editions
Ở trang tìm kiếm, chọn Web of Science Core Collection trong ô chọn cơ sở dữ liệu, rồi mở mục Editions ngay bên dưới. Danh sách hiện ra chỉ gồm những chỉ mục con trường được quyền dùng, mỗi dòng thường kèm khoảng năm có trong gói.
Nếu chỉ thấy vài dòng, đó là gói rút gọn. Nếu thấy năm bắt đầu muộn, trường không mua phần dữ liệu cũ, gọi là dữ liệu lùi năm.
Hỏi thư viện khi cần chắc chắn
Thư viện nắm hợp đồng và biết chính xác gói nào, khoảng năm nào. Với nghiên cứu cần báo cáo kỹ, như tổng quan hệ thống, một thư ngắn hỏi thư viện đáng giá hơn việc đoán từ giao diện.
Chọn chỉ mục con ảnh hưởng tới kết quả ra sao?
Số kết quả thay đổi trực tiếp theo các chỉ mục bạn đánh dấu. Bỏ ESCI là bỏ đi phần lớn tạp chí khu vực và tạp chí mới, trong đó có nhiều tạp chí châu Á. Bỏ CPCI là bỏ kỷ yếu hội nghị, vốn rất quan trọng với công nghệ thông tin và kỹ thuật. Bỏ BKCI là mất sách và chương sách, phần quan trọng của nhân văn.
Không có lựa chọn đúng cho mọi đề tài. Một tổng quan y sinh có thể chỉ cần SCIE. Một tổng quan về giáo dục ở Việt Nam nên giữ SSCI và ESCI. Một phân tích trắc lượng về trí tuệ nhân tạo mà bỏ kỷ yếu hội nghị thì thiếu một nửa bức tranh. Quan trọng là chọn có chủ ý và nói rõ lý do.
Một tình huống hay gặp: hai đồng tác giả ở hai trường cùng chạy một truy vấn, số kết quả lệch nhau vài trăm bản ghi. Sau khi so cài đặt, hoá ra một trường có ESCI và kỷ yếu, trường kia không. Muốn kết quả tái lập được, nhóm cần thống nhất chọn tập chỉ mục mà cả hai cùng có, hoặc để một người duy nhất chạy và chia tệp xuất.
Truy vấn nâng cao trên Web of Science viết thế nào?
Mã trường cơ bản
Mục Advanced Search cho viết truy vấn bằng mã trường: TS= cho chủ đề, TI= cho tiêu đề, AU= cho tác giả, SO= cho tên nguồn, DO= cho DOI, PY= cho năm, OG= cho tên cơ quan đã chuẩn hoá. Các nhóm nối bằng AND, OR, NOT, bọc ngoặc tròn như trên Scopus.
Ví dụ: TS=((salinity OR saline) NEAR/5 (shrimp OR aquaculture)) AND PY=2010-2024. Toán tử NEAR/n của Web of Science tương ứng với W/n của Scopus: hai từ cách nhau không quá n từ, thứ tự nào cũng được.
Ký tự đại diện và cụm từ
Dấu sao thay nhiều ký tự, dấu hỏi thay đúng một ký tự, dấu đô la thay không hoặc một ký tự. Cụm từ đặt trong cặp nháy kép thẳng để tìm đúng cụm. Một điểm khác Scopus: Web of Science có áp dụng chuẩn hoá biến thể chính tả Anh Mỹ và số nhiều cho một số từ, nên khi cần tìm thật chặt, đọc mục trợ giúp về lemmatization của nền tảng.
Lịch sử tìm kiếm
Mỗi truy vấn chạy xong được đánh số trong lịch sử. Bạn có thể ghép các số đó, ví dụ #1 AND #2, để thử các cách kết hợp mà không phải gõ lại. Khi chép vào phần phương pháp, hãy chép câu truy vấn đầy đủ chứ không chép dạng ghép số, vì người đọc không nhìn thấy lịch sử của bạn.
Khoảng năm: đặt ở đâu và cẩn thận với điều gì?
Khoảng năm có sẵn trong cài đặt. Ô chọn khoảng thời gian nằm cạnh ô truy vấn. Mặc định thường là toàn bộ các năm trong gói, tức là phụ thuộc vào gói của trường.
Năm xuất bản khác ngày nạp vào chỉ mục. Web of Science cho chọn theo ngày xuất bản hoặc theo ngày bản ghi được nạp vào. Theo dõi định kỳ thì lọc theo ngày nạp tiện hơn; tổng quan thì nên lọc theo năm xuất bản.
Năm cuối luôn chưa đủ. Bài của năm gần nhất còn đang được nạp. So sánh số lượng theo năm mà tính cả năm hiện tại sẽ thấy một cú giảm giả.
Mã trường PY cũng lọc năm. Có thể viết thẳng PY=2015-2024 trong truy vấn nâng cao, nhưng vẫn bị giới hạn bởi khoảng năm trong gói của trường.
Ghi lại cài đặt tìm kiếm cho phần phương pháp
Hướng dẫn báo cáo PRISMA-S, phần mở rộng của PRISMA dành riêng cho việc báo cáo chiến lược tìm kiếm, yêu cầu nêu rõ cơ sở dữ liệu, nền tảng và ngày tìm. Với Web of Science, nên ghi đủ các mục sau:
- Tên nền tảng và cơ sở dữ liệu: Web of Science Core Collection, do Clarivate cung cấp.
- Danh sách chỉ mục con đã chọn, ghi đúng tên viết tắt như SCIE, SSCI, ESCI.
- Khoảng năm của gói và khoảng năm bạn lọc, nếu khác nhau.
- Nguyên văn câu truy vấn, gồm mã trường như
TS=và toán tử. - Ngày chạy truy vấn và số kết quả nhận được.
- Các bộ lọc bấm thêm ở trang kết quả, như loại tài liệu hoặc ngôn ngữ.
Một câu mẫu: “Tìm trên Web of Science Core Collection (SCIE, SSCI, ESCI, CPCI-S), khoảng năm 2010–2024, ngày 12 tháng 3, truy vấn như ở Phụ lục 1, nhận 1.284 bản ghi.” Con số trong câu chỉ là ví dụ minh hoạ; bạn thay bằng số của mình.
Kiểm tra nhanh trước mỗi lần tìm
Năm câu hỏi dưới đây chiếm chưa tới một phút nhưng tránh được việc phải chạy lại toàn bộ:
| Câu hỏi | Xem ở đâu | Nếu sai thì sao |
|---|---|---|
| Đang ở Core Collection hay All Databases? | Ô chọn cơ sở dữ liệu | Mã trường và số kết quả khác hẳn |
| Những chỉ mục con nào đang đánh dấu? | Mục Editions | Thiếu hoặc thừa cả một loại tài liệu |
| Khoảng năm là bao nhiêu? | Ô khoảng thời gian | Không so được với đồng tác giả |
| Có bộ lọc nào còn giữ từ lần trước? | Thanh lọc bên trái trang kết quả | Kết quả bị thu hẹp mà không biết |
| Đã ghi ngày chạy chưa? | Tệp ghi chú của bạn | Không tái lập được khi phản biện hỏi |
Câu hỏi thường gặp
ESCI có được tính là Web of Science không?
ESCI là một chỉ mục con nằm trong Web of Science Core Collection. Còn việc một đơn vị có tính bài ESCI cho tiêu chí xét duyệt hay không là quy định riêng của đơn vị đó, cần đọc văn bản cụ thể.
Vì sao ở nhà và ở trường mình thấy số kết quả khác nhau?
Thường do ở nhà bạn vào qua một đường không xác thực được với trường, nên chỉ thấy phần giới hạn, hoặc do khác cài đặt Editions và khoảng năm. Kiểm lại tên cơ quan hiện ở góc trang.
Có nên chọn All Databases để tìm được nhiều hơn?
Chỉ khi bạn hiểu từng cơ sở dữ liệu trong đó. All Databases trộn nhiều nguồn có cấu trúc khác nhau, một số mã trường không dùng được và việc báo cáo phương pháp trở nên khó hơn.
Mã trường TS trong Web of Science tìm ở đâu?
TS là Topic, tìm trong tiêu đề, tóm tắt, từ khoá tác giả và Keywords Plus. Nó gần tương đương TITLE-ABS-KEY của Scopus nhưng không giống hoàn toàn vì Keywords Plus do hệ thống sinh ra.
Phải ghi gì về Web of Science trong phần phương pháp?
Ghi tên Core Collection, các chỉ mục con đã chọn, khoảng năm, nguyên văn truy vấn, ngày chạy và số kết quả. Thiếu chỉ mục con là thiếu thông tin quan trọng nhất để người khác tái lập.
